Dnia 13 lipca 2025 r. w życie weszły zmiany związane z deregulacją prawa gospodarczego i administracyjnego dotyczące m.in. formy zawierania umów leasingu.
Nowelizacja kodeksu cywilnego w zakresie umowy leasingu
Do tej pory umowa leasingu musiała być zawierana na piśmie pod rygorem nieważności (ad solemnitatem). Do zawarcia umowy w formie pisemnej wymagana jest wymiana dokumentów obejmujących treść oświadczeń woli, z których każdy jest podpisany przez jedną ze stron, lub dokumentów, z których każdy obejmuje treść oświadczenia woli jednej ze stron i jest przez nią podpisany. Strony muszą podpisać umowę podpisem własnoręcznym lub kwalifikowanym podpisem elektronicznym.
Umowy leasingu w formie dokumentowej
W wyniku wprowadzonych przez ustawodawcę zmian możliwe stało się zawieranie umowy leasingu w formie dokumentowej. Umowy leasingu mogą być zawierane w sposób bardziej odformalizowany, a nawet całkowicie cyfrowy.
Do zachowania formy dokumentowej umowy wystarczy, że:
- możliwe będzie ustalenie tożsamości osoby składającej oświadczenie woli;
- treść oświadczenia woli będzie utrwalona na nośniku – np. w postaci obrazu; wiadomości głosowej, nagrania wideo, czy formularza wypełnionego online;
- oświadczenie będzie utrwalone w sposób umożliwiający zapoznanie się z nim – tj. w taki sposób, żeby możliwe było jego wielokrotne odczytanie lub odtworzenie.
Utrwalenie treści oświadczenia bez zgody podmiotu, który je składa, nie może być kwalifikowane jako zachowanie formy dokumentowej [1].
Nowelizacja wprowadziła formę dokumentową również dla upomnień finansującego w związku z naruszaniem przez korzystającego obowiązków związanych z korzystaniem przez niego z rzeczy oraz wyznaczenia korzystającemu dodatkowego terminu do zapłaty, jeśli dopuszcza się zwłoki z płatnością co najmniej jednej raty.
Rygor niezachowania formy dokumentowej umowy leasingu
Ustawodawca rozważał zastrzeżenie rygoru nieważności dla niezachowania formy dokumentowej umowy leasingu, ale ostatecznie nie zdecydował się na jego wprowadzenie. Co do zasady forma dokumentowa umowy leasingu została zastrzeżona jedynie dla celów dowodowych (ad probationem), a jej niezachowanie nie pociągnie za sobą nieważności umowy. Przepisów o skutkach niezachowania formy dokumentowej przewidzianej dla celów dowodowych nie stosuje się do czynności prawnych w stosunkach między przedsiębiorcami.
Przepisy przejściowe
Do umów leasingu, które zostały zawarte przed dniem 13 lipca 2025 r., należy stosować przepisy w dotychczasowym brzmieniu. Jednakże strony umowy mogą zawrzeć porozumienie, w którym zgodzą się na stosowanie nowych przepisów. Oświadczenie woli w tym zakresie musi być złożone w formie pisemnej pod rygorem nieważności.
Podsumowanie
Wprowadzenie formy dokumentowej dla umów leasingu stanowi ich istotne odformalizowanie, pozwalające nie tylko na przyspieszenie i uelastycznienie procesu ich zawierania, ale również na przeniesienie go w całości do przestrzeni cyfrowej (np. do aplikacji mobilnej).
W uzasadnieniu projektu wskazano, że wprowadzone zmiany mają na celu ułatwienie dostępu i usprawnienie obrotu gospodarczego. Przedstawiciele branży leasingowej, wskazując na rewolucyjność wprowadzonych zmian, podkreślają również aspekty dotyczące obniżenia kosztów administracyjnych, zwiększenie konkurencyjności na rynku oraz korzyści dla środowiska, które wynikną ze zmniejszenia zużycia papieru [2].
Obecnie branża leasingowa stoi przed wyzwaniem wypracowania i implementacji nowych rozwiązań technologicznych w postaci m.in. narzędzi pozwalających na wiarygodną identyfikację tożsamości klientów. Nowe rozwiązania będą musiały uwzględniać, w szczególności, wymogi bezpieczeństwa związane z ochroną przetwarzanych danych.
Podstawy prawne: art. 2 ustawy z dnia 21 maja 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu deregulacji prawa gospodarczego i administracyjnego oraz doskonalenia zasad opracowywania prawa gospodarczego (Dz. U. 2025 poz. 769; dalej jako: „Ustawa”), art. 32 Ustawy, art. 709 [2] k.c., art. 709 [11] k.c., art. 709 [13] k.c., art. 73 k.c., art. 74 k.c., art. 77 [2] k.c., art. 77 [3] k.c., art. 78 k.c., art. 78 [1] k.c.
[1] Zob. P. Nazaruk [w:] B. Bajor, D. Bierecki, J. Bocianowska, J. Ciszewski, M. Ciszewski, G. Karaszewski, J. Knabe, J. Mucha-Kujawa, G. Sikorski, B. Sitek, R. Tanajewska, P. Nazaruk, Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2024, art. 77(2) [dostęp: 14.07.2025 r.].
[2] Zob. Związek Polskiego Leasingu: E-leasing już obowiązuje. Branża leasingowa wkracza w cyfrową erę [dostęp: 14.07.2025 r.].
